Trẻ Tự Kỷ

Trẻ tự kỷ là gì – Khái niệm trẻ tự kỷ

Về cơ bản, do bị rối loạn đa chức năng nên Trẻ tự kỷ cần can thiệp và điểu trị bằng cách hiệu chỉnh lại những chức năng này, đưa chúng trở về với đúng chức năng hoạt động. Để hiểu rõ hơn về khái niệm trẻ tự kỷ, chúng ta cần xem xét những gì trẻ tự kỷ biểu hiện và nguyên nhân trẻ tự kỷ dưới đây.

trẻ tự kỷ

Dấu hiệu trẻ bị tự kỷ

Theo Hội tâm thần nhi khoa Mỹ, những dấu hiệu báo động trẻ tự kỷ biểu hiện là:
+ Không bập bẹ trước 9 tháng.
+ Không chỉ ngón trỏ trước 12 tháng.
+ Không nói từ đơn lúc 16 tháng.
+ Không nói từ đôi lúc 24 tháng (trẻ tự kỷ dưới 24 tháng tuổi)
+ Thụt lùi ngôn ngữ và kỹ năng xã hội ở bất kỳ thời điểm nào. Hạn chế giao tiếp mắt phù hợp tuổi.
+ Không biết cách biểu lộ niềm vui tình cảm.
+ Ít chia sẻ quan tâm hay thích thú.
+ Không hay rất ít hồi đáp khi gọi tên.
+ Hạn chế giao tiếp bằng ngữ điệu.
+ Nói chuyện với nhịp điệu và ngữ điệu bất thường.
+ Động tác rập khuôn như xoay tròn, kiễng chân, chơi tay không có ý nghĩa tương tác.
+ Bận tâm dai dẳng về đồ chơi hoặc đồ vật.

trẻ tự kỷ
BS. Hoàng Vũ Quỳnh Trang – Khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1 – cho biết, tự kỷ là một khiếm khuyết về phát triển xuất hiện trong những năm đầu sau sinh và kéo dài suốt đời. Tự kỷ ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tương tác xã hội, giao tiếp, chơi đùa kết bạn và học tập của trẻ. Theo nghiên cứu của Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ, hơn 50% trẻ tự kỷ bị hạn chế ngôn ngữ, lặp lại câu hỏi hoặc phát âm thành tràng. 30% trẻ tự kỷ kèm chậm phát triển hoặc phát hiện trễ nếu thêm tăng động giảm chú ý. Trẻ tự kỷ còn có các vấn đề y khoa đi kèm như táo bón mãn tính, ăn kén món và không nhai và khó ngủ, hay trằn trọc, thức khuya. Song hành là các hành vi gây hấn, nổi cơn… làm ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt gia đình có trẻ tự kỷ.

trẻ tự kỷ

Đặc tính của trẻ tự kỷ

Cảm nhận giác quan của trẻ tự kỷ bị rối loạn.

Rất khó dung hòa cảm quan, đây có lẽ là mặt khó hiểu nhất của chứng tự kỷ, nhưng có thể nói nó là mặt hệ trọng nhất. Nó có nghĩa là quang cảnh thông thường, âm thanh, mùi, vị và sự đụng chạm hằng ngày mà thậm chí người lớn không để ý lại có thể gây đau đớn cho trẻ. Trẻ tự kỷ có thể co cụm lại hoặc hung hăng với bạn nhưng thực ra trẻ chỉ tìm cách bảo vệ chính mình. Thính giác của trẻ tự kỷ rất sắc bén. Khi nhiều người nói chuyện cùng một lúc, não của trẻ tự kỷ không thể lọc hết mọi âm ghi nhận và trẻ bị tràn ngập, quá tải thính giác.
Khứu giác của trẻ tự kỷ rất nhậy cảm. Nhiều mùi cùng lúc sẽ làm trẻ khó chịu, trẻ không phân biệt được hết mọi chuyện xảy ra. Và trở nên mất bình tĩnh, dễ nổi cơn.
Vì trẻ sử dụng mắt quan sát nhiều hơn, đây có thể là giác quan đầu tiên bị kích thích quá độ. Bóng đèn không những quá sáng, nó còn phát ra tiếng kêu. Có quá nhiều vật làm trẻ tự kỷ không thể định tâm (trẻ chỉ có thể quan tâm đến một chuyện mà thôi). Tất cả những điều này ảnh hưởng cảm quan của hệ tiền đình (chủ về sự thăng bằng) và cảm quan về vị thế, và nay trẻ không biết đang ở đâu trong không gian.

trẻ tự kỷ

Trẻ tự kỷ là người suy nghĩ cụ thể, trẻ diễn dịch ngôn ngữ thuần theo nghĩa đen.

Đừng nói với trẻ thế này:
– Lạnh như ăn kem.
trong khi không có cây kem nào trước mặt.
Thành ngữ, nghĩa đôi, chơi chữ, ẩn ý, hàm ý, ẩn dụ, ám chỉ hay mỉa mai đều vô nghĩa đối với trẻ.

Hãy kiên nhẫn với ngữ vựng hạn chế của Trẻ tự kỷ.

Trẻ tự kỷ khó mà cho bạn biết trẻ muốn gì khi trẻ không biết cách diễn đạt ngôn ngữ để thể hiện cảm xúc của mình. Trẻ có thể khát nước, bực bội, sợ hãi hay lo lắng nhưng những chữ ấy nằm ngoài khả năng của trẻ. Vì vậy, hãy để ý tới ngôn ngữ của điệu bộ, sự thu mình không giao tiếp, lăng xăng hay những dấu hiệu khác cho thấy có gì đó không ổn ở trẻ.
Trẻ tự kỷ có thể nói những câu thuộc lòng lấy từ môi trường xung quanh để bù lại cho sự khiếm khuyết về ngôn ngữ, vì trẻ biết người xung quanh muốn trẻ đáp lại khi họ nói chuyện với mình. Những câu này có thể trẻ lấy từ sách vở, ti-vi hay lời nói của người khác. Tật này gọi là ‘nói nhái’. Không nhất thiết là trẻ hiểu được ý nghĩa, ngữ cảnh hay chữ trẻ dùng. Trẻ chỉ cần biết là đã trả lời xong! Cứ nói bất kỳ từ nào cũng được, miễn là thoát khỏi việc đối đáp.

Do ngôn ngữ thật là khó với Trẻ tự kỷ, nên trẻ rất mạnh dùng mắt học hỏi.

Hãy chỉ cho trẻ thấy cách làm một việc thay vì chỉ nói cho trẻ nghe. Và hãy hướng dẫn cho trẻ nhiều lần. Lập đi lập lại việc chỉ dẫn nhiều lần mới có thể giúp trẻ làm được việc.
Thời khóa biểu bằng hình rất hữu ích cho trẻ để làm các việc trong ngày. Lớn tuổi hơn thì có thể phối hợp cả chữ và hình, và lớn hơn nữa thì chỉ cần chữ là được.

trẻ tự kỷ

Hãy chú tâm vào những gì Trẻ tự kỷ có thể làm được hơn là những gì không làm được.

Trẻ tự kỷ không thể học trong môi trường mà trẻ luôn bị làm cho cảm thấy là chưa đủ giỏi và trẻ cần phải ‘cải thiện’. Hãy tìm ưu điểm của trẻ, khuyến khích, cổ vũ trẻ khi trẻ làm tốt việc gì đó, điều này sẽ giúp trẻ tiến bộ.

Cần giúp Trẻ tự kỷ về tương tác xã giao.

Tưởng như Trẻ tự kỷ không muốn chơi với những trẻ khác trong sân chơi, nhưng thường là do trẻ không biết cách mở lời gợi chuyện, làm quen hay bắt đầu cuộc chơi. Nếu người lớn khuyến khích những trẻ khác kêu Trẻ tự kỷ tới nhập bọn cùng chơi, có thể là trẻ rất vui vì được chơi chung.
Trẻ tự kỷ chơi giỏi nhất trong những trò chơi có quy tắc như có mở đầu rồi kết thúc. Trẻ không biết cách ‘đọc’ sự biểu lộ trên nét mặt, điệu bộ thân hình hoặc cảm xúc của người khác, vì vậy trẻ thích được chỉ dẫn liên tục về cách phản hồi xã giao phù hợp.

trẻ tự kỷ

Cố gắng tìm hiểu những gì làm Trẻ tự kỷ nổi cơn.

Lên cơn, phá phách, ăn vạ hoặc bất cứ chữ gì người lớn dùng để gọi chúng thì kinh khủng hơn nhiều đối với trẻ hơn là với người lớn. Chúng xẩy ra vì một hay nhiều cảm quan của trẻ bị kích động quá mức. Nếu người lớn suy ra được tại sao Trẻ tự kỷ nổi cơn thì ta có thể ngăn ngừa được chúng. Xin nhớ rằng mọi hành vi đều là một hình thức để tỏ ý.
(Bên cạnh đó, bạn chú ý là hành vi xẩy ra thường xuyên có thể có nguyên nhân bệnh lý như dị ứng với thức ăn, khó ngủ, trục trặc về tiêu hóa tất cả đều có thể cho ảnh hưởng đến hành vi)

Cần thương yêu Trẻ tự kỷ vô điều kiện.

Không có sự hỗ trợ của người lớn thì cơ may trưởng thành, tự lập của Trẻ tự kỷ sẽ rất thấp. Với sự hỗ trợ và chỉ dẫn của cha mẹ, sẽ giúp trẻ hữu hiệu hơn rất nhiều. Để làm được điều đó, cần kiên nhẫn và thương yêu trẻ vô điều kiện.

trẻ tự kỷ

Nguyên nhân trẻ tự kỷ 

Hiện nay, nguyên nhân của bệnh tự kỷ đã có nhiều giả thuyết, nhưng vẫn chưa được các nhà khoa học kết luận một cách toàn diện, đầy đủ.
Mặc dù bệnh tự kỷ chủ yếu là di truyền, các nhà nghiên cứu đang nghi ngờ cả hai yếu tố môi trường và di truyền đều là nguyên nhân trẻ tự kỷ. Về nguyên nhân do di truyền, các nhà khoa học chưa tìm ra được gen hay tổ hợp gen nào gây ra bệnh tự kỷ.
Bên cạnh đó, một số nguyên nhân khác có thể kể đến như người mẹ mắc virus Rubella trong thai kỳ, làm cho não của thai nhi kém phát triển, gây ra bệnh tự kỷ. Hay một số bệnh lý tuyến giáp gây thiếu hụt tyroxin của người mẹ trong lúc mang thai cũng được giới y khoa công nhận là tạo ra những thay đổi trong não thai nhi, dẫn tới bệnh tự kỷ.
Đặc biệt, bệnh đái tháo đường của mẹ trong suốt thời kỳ mang thai là nguy cơ quan trọng của bệnh tự kỷ. Đã có nghiên cứu cho thấy rằng đái tháo đường tăng gấp đôi nguy cơ bị tự kỷ ở trẻ.

trẻ tự kỷ
Ngoài ra, một số loại thuốc sử dụng trong thai kỳ như thuốc an thần, Acid Valproic, thuốc điều trị dạ dày, viêm khớp cũng được cho là yếu tố có thể gây nên bệnh tự kỷ ở trẻ.
Tiếp xúc với các hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu hay thuốc diệt cỏ với nồng độ cao, liên tục cũng có khả năng cao gây ra những bất thường về gen, dễ làm đột biến gen có ảnh hưởng thai phụ.
Khiếm khuyết ở mạch máu. Trong một bộ não người thường, các mạch máu được ổn định, do đó đảm bảo sự ổn định lưu thông máu. Trong bộ não trẻ tự kỷ, các cấu trúc tế bào của các mạch máu liên tục biến động nên lưu thông máu luôn dao động dẫn đến thần kinh hạn chế.

Thời điểm vàng can thiệp cho Trẻ tự kỷ

Trẻ tự kỷ nhẹ hoặc bệnh tự kỷ nếu được phát hiện và điều trị sớm có thể giúp trẻ cải thiện khả năng giao tiếp xã hội, tăng khả năng tái hòa nhập, cơ hội trở lại cuộc sống bình thường của trẻ càng cao. Can thiệp sớm, phần nào giúp trẻ khi lớn lên có thể tự phục vụ một phần cho bản thân. Trẻ tự kỷ nhẹ sau điều trị có thể hòa nhập gần như hoàn toàn với xã hội.
Trẻ tự kỷ từ 18-36 tháng tuổi, nếu được can thiệp thì khoảng 30% khả năng sẽ bình thường và có thể hòa nhập trở lại với cộng đồng. Ở độ tuổi này, với những trẻ tự kỷ nhẹ và trung bình sẽ cải thiện và gia tăng khả năng giao tiếp qua ngôn ngữ, hành vi.
Các nhà chuyên môn cho biết nếu phát hiện và can thiệp sớm, 80% trẻ tự kỷ có thể đi học với các bạn bình thường.

Phương pháp điều trị Trẻ tự kỷ hiệu quả

Về cơ bản, do bị rối loạn đa chức năng nên Trẻ tự kỷ cần can thiệp và điểu trị bằng cách hiệu chỉnh lại những chức năng này, đưa chúng trở về với đúng chức năng hoạt động. Một trong những phương pháp điều trị có kết quả thực tế là “lấy gió” và bấm huyệt, kết hợp với nước rễ cây và thuốc Nam của bà Lang người dân tôc Nùng. Để biết thêm về cách điều trị bệnh tự kỷ ở trẻ em của Bà lang Nùng, có thể tham khảo thêm Tại đây.

  • Hãy kiên trì dạy trẻ tự kỷ nói, sửa câu cho trẻ và giảm bớt thời gian cho trẻ tiếp xúc với tivi, điện thoại, máy tính…
  • Đồng thời, cha mẹ cần tăng cường thời gian trò chuyện với con để dạy trẻ tự kỷ  nói, luyện nói và có phản xạ về lời nói nhanh hơn.
  • Tăng cường vận động cho trẻ, đây là điều rất quan trọng mà tất cả các phương pháp điều trị đều khuyến cáo áp dụng.
  • Ngoài ra, vật lý trị liệu, mát-xa, nghe nhạc… là những liệu pháp vô cùng hữu ích cho trẻ tự kỷ (bản thân trẻ cũng rất thích tham gia vào các liệu pháp này).
  • Quan tâm, khuyến khích, động viên, khen ngợi trẻ mỗi khi trẻ hoàn thành công việc dù nhỏ nhất cũng rất có tác dụng điều trị tâm lý với trẻ tự kỷ.
  • Thường xuyên đưa trẻ đi chơi nơi công cộng như công viên, đi du lịch, tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với cộng đồng và với môi trường thiên nhiên giúp ích rất nhiều cho trẻ.
    • Bằng hai đồng bạc trắng, lòng trắng trứng gà, nước rễ cây và bí quyết “lấy gió” của dân tộc Nùng, bà Lục Thị Bích đã điều trị cho nhiều trẻ bé mắc chứng tự kỷ. Phóng viên tamsugiadinh.vn đã có tiếp xúc với những bệnh này, và ghi nhận rằng các trẻ đều phục hồi tốt, trở nên hoạt bát và nhanh nhẹn sau thời gian chữa tự kỷ với bà Bích.

/* */
Shares